Қазақстан Республикасының заңы 23 қарашадағы 2015 жылғы № 416-V "Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет Туралы" (өзгертулер және толықтырулармен 06.04.2016 ж.)- скачать


Мемлекеттік қызметке орналасу тәртібі

3-тарау. Мемлекеттiк қызметке кiру

14-бап. Мемлекеттiк саяси қызметке кiру

1. Азаматтардың мемлекеттiк саяси қызметке кiруi тағайындалу не сайлану негiзiнде, сондай-ақ басқа да жағдайларда Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен және шарттарда жүзеге асырылады.

2. Мемлекеттiк саяси лауазымға орналасу Қазақстан Республикасының заңдарында және өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнде көзделген жағдайларда осы лауазымға орналасу үшiн қажеттi келiсуден өткен және арнайы тексерудiң оң нәтижелерi алынған жағдайда жүзеге асырылады.

3. Мемлекеттiк саяси қызметке кiру үшiн қойылатын қосымша талаптарды Қазақстан Республикасының Президентi айқындауы мүмкiн.

4. Мемлекеттiк саяси қызметшiлердiң мемлекеттiк әкiмшiлiк лауазымдарды қоса атқаруына жол берiлмейдi.

15-бап. Мемлекеттiк әкiмшiлiк қызметке кiру

1. Осы Заңда көзделген жағдайларды, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жергiлiктi өкiлдi органдардың тағайындауы немесе сайлану жағдайларын қоспағанда, мемлекеттiк әкiмшiлiк лауазымға орналасу конкурстық негiзде жүзеге асырылады.

2. Мемлекеттiк қызметке алғаш рет кiретiн немесе оны тоқтатқаннан кейiн қайтадан кiретiн азаматтарды мемлекеттiк әкiмшiлiк лауазымға тағайындау арнайы тексерудiң оң нәтижелерi алынғаннан кейiн жүзеге асырылады.

3. Өкiлеттiктерiн терiс себептермен тоқтатқандарды қоспағанда, қызметтегi судьялар, өз өкiлеттiктерiн тоқтатқан, өз өкiлеттiктерiн кемiнде алты ай орындаған Парламент депутаттары, тұрақты негiзде жұмыс iстейтiн мәслихат депутаттары, сондай-ақ мемлекеттiк саяси қызметшiлер, халықаралық қызметшiлер, судьялар «А» және «Б» корпусының мемлекеттiк әкiмшiлiк лауазымдарына Қазақстан Республикасының мемлекеттiк қызмет саласындағы заңнамасына сәйкес, кадр резервiне iрiктеу және конкурс өткiзiлместен, уәкiлеттi комиссияның шешiмi бойынша орналаса алады.

Қазақстан Республикасының Президентi осы баптың 3-тармағының бiрiншi бөлiгiнде көрсетiлген адамдарды кадр резервiне iрiктеу жүргiзбестен және уәкiлеттi комиссияның шешiмiнсiз, оларға тағайындау өзiмен жүзеге асырылатын «А» корпусының мемлекеттiк әкiмшiлiк лауазымдарына тағайындауға құқылы.

Белгiленген бiлiктiлiк талаптарына сай келетiн «А» корпусының мемлекеттiк әкiмшiлiк қызметшiлерi «Б» корпусының мемлекеттiк әкiмшiлiк лауазымдарына уәкiлеттi комиссияның келiсiмiмен конкурс өткiзiлместен орналаса алады.

Ескертпе.

Осы бапта халықаралық қызметшiлер деп қызметiн халықаралық ұйымдарда жүзеге асыратын және Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес халықаралық қызметшiлер болып мойындалатын, Қазақстан Республикасының мемлекеттiк қызметшiлер болып табылмайтын азаматтары танылады.

Ескерту. 15-бапқа өзгерiс енгiзiлдi — ҚР 06.04.2016 № 484-V Заңымен (01.01.2016 бастап қолданысқа енгiзiледi).

16-бап. Мемлекеттiк қызметке кiру шарттары

1. Мемлекеттiк лауазымдарға тиiстi бiлiктiлiк талаптарына сай келетiн, өзiнiң жеке және кәсiби қасиеттерi, денсаулық жағдайы, бiлiм деңгейi бойынша өзiне жүктелген лауазымдық мiндеттердi атқаруға қабiлеттi және Қазақстан Республикасының заңында белгiленген зейнеткерлiк жасқа жетпеген Қазақстан Республикасының азаматтары қабылданады.

Осы тармақтың бiрiншi бөлiгiнде көзделген жасы бойынша шектеу Қазақстан Республикасының Конституциясында және заңдарында олардың өкiлеттiк мерзiмдерi айқындалған мемлекеттiк саяси лауазымдарға қолданылмайды.

Зейнеткерлiк жасқа жеткен адамды осы бапта көзделмеген өзге жағдайларда мемлекеттiк саяси лауазымға тек Қазақстан Республикасының Президентi ғана тағайындауы мүмкiн.

Құқық қорғау органдарының лауазымдарына орналасуға үмiткер азаматтарға қойылатын жасына байланысты шектеулер Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленедi.

РҚАО-ның ескертпесi!

2-тармақ 01.01.2017 бастап қолданысқа енгiзiледi — ҚР 23.11.2015 № 416-V Заңымен.

2. Құқық қорғау органдарының бiлiм беру ұйымдарына оқуға түсетiндердi қоспағанда, құқық қорғау қызметiне алғаш рет кiретiн азаматтар құқық қорғау органдарымен келiсу бойынша уәкiлеттi орган айқындайтын тәртiппен және мерзiмдерде олардың жеке қасиеттерiн бағалауды қоса алғанда, уәкiлеттi органда тесттен өтедi.

3. Мемлекеттiк қызметке:

1) егер Қазақстан Республикасының заңнамасында тиiстi мемлекеттiк лауазымдарға қатысты өзге талаптар белгiленбесе, он сегiз жасқа дейiнгi;

2) сот әрекетке қабiлетсiз немесе әрекетке қабiлетi шектеулi деп таныған;

3) сот белгiлi бiр мерзiм iшiнде мемлекеттiк лауазымдар атқару құқығынан айырған;

4) бiлiктiлiк талаптарында тиiстi мемлекеттiк лауазымдарға орналасу үшiн денсаулық жағдайына арнайы талаптар белгiленген жағдайларда, медициналық мекеменiң қорытындысы негiзiнде лауазымдық өкiлеттiктердi орындауға кедергi келтiретiн ауруы бар;

5) өзiнiң мәртебесiн және соған негiзделген беделiн жеке басының, топтық және өзге де қызметтiк емес мүдделерге пайдалануға алып келуi мүмкiн әрекеттердi болғызбау мақсатында өзiне осы Заңда белгiленген шектеулердi қабылдаудан бас тартқан;

6) мемлекеттiк қызметке кiрер алдындағы үш жыл iшiнде мемлекеттiк қызметке кiр келтiретiн тәртiптiк терiс қылық үшiн тәртiптiк жауаптылыққа тартылған азаматты қабылдауға болмайды. Бұл ретте мемлекеттiк қызметке кiр келтiретiн тәртiптiк терiс қылық үшiн қызметтен шығарылған азамат мемлекеттiк қызметке жiберiлмейдi;

7) мемлекеттiк қызметке кiрер алдындағы үш жыл iшiнде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасағаны үшiн сот тәртiбiмен әкiмшiлiк жаза қолданылған;

8) сыбайлас жемқорлық қылмыс жасаған;

9) мемлекеттiк қызметке кiрер алдындағы үш жыл iшiнде қылмыстық терiс қылық немесе онша ауыр емес және ауырлығы орташа қылмыстар жасағаны үшiн соттың айыптау үкiмi шығарылған немесе қылмыстық терiс қылық немесе онша ауыр емес және ауырлығы орташа қылмыстар жасағаны үшiн өзiне қатысты қылмыстық жауаптылықтан Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестiк кодексi 35-бабы бiрiншi бөлiгi 3), 4), 9), 10) және 12) тармақтарының немесе 36-бабының негiзiнде босатылған;

10) мемлекеттiк қызметке кiру уақытына заңда белгiленген тәртiппен өтелмеген немесе алынбаған сотталғандығы бар;

11) ауыр немесе аса ауыр қылмыстар жасағаны үшiн бұрын сотталған немесе қылмыс жасағаны үшiн қылмыстық жауаптылықтан Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестiк кодексi 35-бабы бiрiншi бөлiгi 3), 4), 9), 10) және 12) тармақтарының немесе 36-бабының негiзiнде босатылған;

12) қылмыстық топтың құрамында қылмыс жасаған;

13) қылмыстық топтың құрамындағы қылмыс туралы өзiне қатысты қылмыстық iстi қылмыстық қудалау органы немесе сот Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексi Ерекше бөлiгiнiң тиiстi бабында көзделген бас бостандығынан айыру түрiндегi жазаның төменгi шегiнiң мерзiмi өткенге дейiн Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестiк кодексiнiң 35-бабы бiрiншi бөлiгi 3), 4), 9), 10) және 12) тармақтарының немесе 36-бабының негiзiнде тоқтатқан;

14) құқық қорғау органдарынан, арнаулы мемлекеттiк органдардан және соттардан, әскери қызметтен терiс себептер бойынша шығарылған азаматты, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де жағдайларда қабылдауға болмайды.

4. Осы баптың 3-тармағында көрсетiлген мәлiметтердi көрсетпеу не қасақана бұрмалап көрсету мемлекеттiк қызметке қабылдаудан бас тартуға негiз болып табылады.

5. Мемлекеттiк қызметке кiру кезiнде шығу тегiне, әлеуметтiк, лауазымдық және мүлiктiк жағдайына, жынысына, нәсiлiне, ұлтына, тiлiне, дiнге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жерiне байланысты немесе кез келген өзге мән-жайларға байланысты қандай да бiр кемсiтушiлiкке жол берiлмейдi.

6. Адамдарды құқық қорғау органдарына қызметке қабылдаудағы шектеулер Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленедi.

7. Азаматтың және оның жұбайының (зайыбының) Қазақстан Республикасының салық заңнамасында белгiленген тәртiппен кiрiстерi және өзiне меншiк құқығымен тиесiлi мүлкi туралы декларацияны мемлекеттiк кiрiс органдарына ұсынуы мемлекеттiк қызметке кiрудiң мiндеттi шарты болып табылады.

РҚАО-ның ескертпесi!

7-тармақтың екiншi абзацының қолданысқа енгiзiлу тәртiбiн ҚР 23.11.2015 № 416-V Заңының 68-бабынан қараңыз.

Мемлекеттiк лауазымға тағайындауға құқығы бар лауазымды адамның (органның) жұмысқа қабылдау туралы актiсi шыққанға дейiн азамат персоналды басқару қызметiне (кадр қызметiне) кiрiстерi және өзiне меншiк құқығымен тиесiлi мүлкi туралы декларацияны тапсырғаны туралы анықтаманы ұсынуға мiндеттi.

 

Этикалық кодексі Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің
(Мемлекеттік қызметшілер қызмет этикасының қағидалары)

Мемлекеттiк қызметшiлердiң моральдық-адамгершiлік бейнесiне және iскерлiк қасиеттеріне қойылатын талаптарды жоғарылату мақсатында ҚАУЛЫ ЕТЕМІН:
      1. Қоса беріліп отырған:
      1) Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексі(Мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп қағидалары);
      2) Әдеп жөнiндегi уәкiл туралы ережебекітілсін.
      2. Осы Жарлыққа қосымшағасәйкес Қазақстан Республикасы Президентінің кейбір жарлықтарының күші жойылды деп танылсын.
      3. Осы Жарлық 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгiзiледi және ресми жариялануға тиіс.

      Қазақстан Республикасының
      Президенті                            Н.Назарбаев

Қазақстан Республикасы  
Президентінің       
2015 жылғы 29 желтоқсандағы
№ 153 Жарлығымен     
БЕКІТІЛГЕН        

Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексі
(Мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп қағидалары)

1. Жалпы ережелер

      1. Мемлекеттік қызмет атқару қоғам мен мемлекет тарапынан ерекше сенім білдіру болып табылады және мемлекеттік қызметшілердің моральдық-әдептілік бейнесіне жоғары талаптар қояды.
      Қоғам мемлекеттік қызметші өзінің барлық күш-жігерін, білімі мен тәжірибесін өзі жүзеге асыратын кәсіби қызметіне жұмсайды, өзінің Отаны – Қазақстан Республикасына қалтқысыз әрі адал қызмет етеді деп сенеді.
      Мемлекеттік қызметшілер өз қызметінде Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың саясатын жақтауға және оны дәйекті түрде жүзеге асыруға тиіс.
      2. Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің осы әдеп кодексі (Мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп қағидалары) (бұдан әрі – Кодекс) Қазақстан Республикасының Конституциясына«Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы»2015 жылғы 23 қарашадағы, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы»2015 жылғы 18 қарашадағы Қазақстан Республикасының заңдарына, жалпы қабылданған моральдық-әдептілік нормаларына сәйкес мемлекеттік қызметшілердің моральдық-әдептілік бейнесіне қойылатын жалпы қабылданған талаптарды, сондай-ақ олардың мінез-құлқының негізгі стандарттарын белгілейді.
      Кодекс халықтың мемлекеттік органдарға сенімін нығайтуға, мемлекеттік қызметте өзара қарым-қатынастың жоғары мәдениетін қалыптастыруға және мемлекеттік қызметшілердің әдепсіз мінез-құлық жағдайларының алдын алуға бағытталған.
      3. Мемлекеттік органдардың басшылары, орталық атқарушы органдарда – орталық атқарушы органдардың жауапты хатшылары немесе белгіленген тәртіппен орталық атқарушы органдардың жауапты хатшыларының өкілеттіктері жүктелген лауазымды адамдар, ал орталық атқарушы органдардың жауапты хатшылары немесе аталған лауазымды адамдар болмаған жағдайда – орталық атқарушы органдардың басшылары осы Кодекс талаптарының орындалуын, осы Кодекстің мәтінін мемлекеттік органдардың ғимараттарында баршаға көрінетіндей жерде орналастыруды қамтамасыз етеді.
      4. Мемлекеттік қызметші мемлекеттік қызметке тұрғаннан кейін үш күн мерзімде осы Кодекстің мәтінімен жазбаша нысанда таныстырылуға тиіс.

2. Мінез-құлықтың жалпы стандарттары

      5. Мемлекеттік қызметшілер:
      1) Қазақстан халқының бірлігі мен елдегі ұлтаралық келісімді нығайтуға ықпал етуге, мемлекеттік және басқа тілдерге, Қазақстан халқының салт-дәстүрлеріне құрметпен қарауға;
      2) адал, әділ, қарапайым болуға, жалпы қабылданған моральдық-әдептілік нормаларын сақтауға, азаматтармен және әріптестерімен қарым-қатынаста сыпайылық пен әдептілік танытуға;
      3) өздері қабылдайтын шешімдердің заңдылығы мен әділдігін қамтамасыз етуге;
      4) жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қозғайтын шешімдерді қабылдаудың ашықтығын қамтамасыз етуге;
      5) мемлекет мүддесіне нұқсан келтіретін, мемлекеттік органдардың жұмыс істеу тиімділігіне кедергі жасайтын немесе тиімділігін төмендететін іс-әрекеттерге қарсы тұруға;
      6) қызметтік міндеттерін тиімді атқару үшін өзінің кәсіби деңгейі мен біліктілігін арттыруға, Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген шектеулер мен тыйымдарды сақтауға;
      7) өзінің іс-әрекетімен және мінез-құлқымен қоғам тарапынан айтылатын сынға себепкер болмауға, сынағаны үшін қудалауға жол бермеуге, орынды сынды кемшіліктерді жою мен өзінің қызметін жақсарту үшін пайдалануға;
      8) жеке сипаттағы мәселелерді шешу кезінде мемлекеттік органдардың, ұйымдардың, мемлекеттік қызметшілер мен өзге де адамдардың қызметіне ықпал ету үшін өзінің қызметтік жағдайын пайдаланбауға;
      9) шындыққа сәйкес келмейтін мәліметтерді таратпауға;
      10) мемлекеттік меншіктің сақталуын қамтамасыз етуге, өзіне сеніп тапсырылған мемлекеттік меншікті, автокөлік құралдарын қоса алғанда, ұтымды, тиімді және тек қызметтік мақсатта ғана пайдалануға;
      11) қызметтік тәртіпті бұлжытпай сақтауға, өзінің қызметтік міндеттерін адал, бейтарап және сапалы атқаруға, жұмыс уақытын ұтымды және тиімді пайдалануға;
      12) мемлекеттік қызмет көрсету сапасын арттыру бойынша тұрақты түрде шаралар қабылдауға, мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің тұтынушысы ретінде толығымен халықтың сұранысына бағдар ұстануға;
      13) жасағаны үшін заңнамада тәртіптік, әкімшілік немесе қылмыстық жауаптылық көзделген құқық бұзушылықтар мен теріс қылықтарды жасауға жол бермеуге;
      10) іскерлік әдепті және ресми мінез-құлық қағидаларын сақтауға тиіс.
      Мемлекеттік қызметшілердің сырт келбеті олардың қызметтік міндеттерін орындау кезінде мемлекеттік аппараттың беделін нығайтуға ықпал етуге, іскерлікпен, ұстамдылықпен және ұқыптылықпен ерекшеленетін жалпы қабылданған іскерлік талаптарына сай болуға тиіс.
      6. Мемлекеттік қызметшілер қызметтік жағдайларын және онымен байланысты мүмкіндіктерді қоғамдық және діни бірлестіктердің, басқа да коммерциялық емес ұйымдардың мүдделеріне, оның ішінде өзінің оларға көзқарасын насихаттау үшін пайдаланбауға тиіс.
      Мемлекеттік қызметшілер, оның ішінде басшы лауазымдарды атқаратындар, ұжымда өз діни көзқарасын ашық көрсете алмайды, бағынысты қызметшілерді қоғамдық және діни бірлестіктердің, басқа да коммерциялық емес ұйымдардың қызметіне қатысуға мәжбүрлей алмайды.

3. Қызметтен тыс уақыттағы мінез-құлық стандарттары

      7. Мемлекеттік қызметшілер қызметтен тыс уақытта:
      1) жалпы қабылданған моральдық-әдептілік нормаларын ұстануға, қоғамға жат мінез-құлық, оның ішінде қоғамдық орындарда адамның қадiр-қасиетiн және қоғамдағы адамгершілікке нұқсан келтіретін масаң күйде болу жағдайларына жол бермеуге;
      2) қарапайым болуға, тиісті көрсетілетін қызметтерді алу кезінде өзінің лауазымдық жағдайын баса көрсетпеуге және пайдаланбауға;
      3) өз тарапынан қоғамдағы адамгершілікке, тәртіпке және қауіпсіздікке қол сұғушылыққа әкелетін заңнама талаптарын бұзуға және басқа азаматтарды құқыққа қарсы, қоғамға жат әрекеттерді жасауға тартуға жол бермеуге тиіс.

4. Қызметтік қатынастардағы мінез-құлық стандарттары

      8. Мемлекеттік қызметшілер әріптестерімен қызметтік қарым-қатынасы кезінде:
      1) ұжымда іскерлік және тілектестік өзара қарым-қатынасты әрі сындарлы ынтымақтастықты орнату мен нығайтуға ықпал етуге;
      2) басқа мемлекеттік қызметшілер тарапынан қызметтік әдеп нормаларын бұзудың жолын кесуге немесе оларды болдырмау жөнінде өзге шаралар қабылдауға;
      3) ұжымда әріптестерінің ар-намысы мен абыройына кір келтіретін жеке және кәсіптік қасиеттерін талқылаудан аулақ болуға;
      4) әріптестерінің өз лауазымдық міндеттерін орындауына кедергі келтіретін әрекеттерге (әрекетсіздікке) жол бермеуге міндетті.
      9. Басшылар қарамағындағы қызметшілермен қарым-қатынас кезінде:
      1) өзінің мінез-құлқымен бейтараптықтың, әділдіктің, риясыздықтың, жеке тұлғаның ар-намысы мен абыройына құрметпен қараудың үлгісі болуға;
      2) меритократия қағидаттарын сақтауды қамтамасыз етуге, кадр мәселелерін шешу кезінде туыстық, жерлестік және жеке басына берілгендік белгілері бойынша артықшылық көрсетпеуге;
      3) олардың қызметінің нәтижелерін бағалау, сондай-ақ көтермелеу және жазалау шараларын қолдану кезінде әділдік пен объективтілік танытуға;
      4) еңбекті, денсаулықты қорғауға, тиімді қызмет ету үшін қауіпсіз және қажетті жағдайларды жасауға, сондай-ақ қызметшілердің ар-намысы мен қадір-қасиетін кемсітушіліктің және қол сұғушылықтың кез келген нысандарын болдырмайтын қолайлы моральдық-психологиялық ахуалды қалыптастыруға бағытталған шараларды қабылдауға;
      5) қызметтік емес сипаттағы мәселелерді шешу кезінде олардың қызметіне ықпал етуге өзінің қызметтік дәрежесін пайдаланбауға;
      6) құқыққа қарсы қылықтарды, сондай-ақ жалпы қабылданған моральдық-әдептілік нормаларына жат қылықтарды жасауға мәжбүрлемеуге;
      7) оларға қатысты негізсіз айыптауларға, дөрекілік, қадір-қасиетін қорлау, әдепсіздік және орынсыз мінез-құлық фактілеріне жол бермеуге тиіс.
      10. Төмен тұрған лауазымдарды атқаратын мемлекеттік қызметшілер:
      1) басшылардың тапсырмаларын орындау кезінде тек объективті және шынайы мәліметтерді ұсынуға;
      2) өздеріне мәлім болған қызметтік әдеп нормаларының бұзу жағдайлары және мемлекеттік қызметке кір келтiретін тәртіптік теріс қылықтар туралы басшылыққа және әдеп жөніндегі уәкілге дереу хабарлауға;
      3) басшының заңды тапсырмаларын орындауға кедергі келтіретін әрекеттерді (әрекетсіздікті) болдырмауға;
      4) басшылыққа қатысты жеке берілгендікке, олардың қызметтік мүмкіндіктері есебінен пайда және артықшылықтар алуға ұмтылуға жол бермеуге тиіс.

5. Көпшілік алдында, оның ішінде бұқаралық ақпарат құралдарында
сөйлеумен байланысты мінез-құлық стандарттары

      11. Мемлекеттік орган қызметінің мәселелері бойынша көпшілік алдында сөйлеуді оның басшысы немесе мемлекеттік органның бұған уәкілеттік берілген лауазымды адамдары жүзеге асырады.
      Мемлекеттік қызметшілер мемлекеттік қызметтің беделіне нұқсан келтірмей, пікірсайысты сыпайы нысанда жүргізуге тиіс.
      12. Мемлекеттік қызметшілер мемлекеттік саясат және қызметі мәселелері жөніндегі өз пікірін, егер ол:
      1) мемлекет саясатының негізгі бағыттарына сәйкес келмесе;
      2) жариялауға рұқсат етілмеген қызметтік ақпаратты ашатын болса;
      3) мемлекеттің лауазымды адамдарының, мемлекеттік басқару органдарының, басқа да мемлекеттік қызметшілердің атына әдепке жат сөздер айтудан тұрса, көпшілік алдында білдіруіне болмайды.
      13. Мемлекеттік саясатты жүргізумен, мемлекеттік органның және мемлекеттік қызметшілердің қызметімен байланысты емес мәселелер бойынша мемлекеттік қызметшілердің мемлекеттік органның атынан жарияланымдарына жол берілмейді. Педагогикалық, ғылыми және өзге де шығармашылық қызмет бойынша материалдар жариялауды мемлекеттік қызметші жеке тұлға ретінде тек өз атынан жүзеге асыра алады.
      14. Мемлекеттік қызметшіге сыбайлас жемқорлық көріністерін жасаған деп көпшілік алдында негізсіз айып тағылған жағдайда, ол осындай айыптау анықталған күннен бастап бір ай мерзімде оны теріске шығару жөнінде шаралар қолдануға тиіс.